Expanded TPU และ Boost Technology ในรองเท้ากีฬา

mid-sole รองเท้ากีฬาสมัยก่อนใช้วัสดุ EVA (ethylene vinyl-acetate) ที่ค่อนข้างแข็งแรง รองรับแรงกระแทกได้ดี มีความยืดหยุ่นสูง น้ำหนักเบา แต่ข้อจำกัดของ EVA ก็มีเช่นกัน คือ ถ้าจะทำให้วัสดุ EVA รองรับแรงกระแทก (cushioning) ได้ดียิ่งขึ้น จะต้องทำให้วัสดุนิ่มลง ส่งผลให้การตอบสนอง (responsiveness) ของรองเท้าลดลง วิ่งแล้วเท้าจม (สัมผัสพื้นเป็นเวลานาน) แต่ถ้าจะให้อัตราการตอบสนองของรองเท้าดีขึ้น ก็ต้องทำให้วัสดุแข็งขึ้น ส่งผลให้การรองรับแรงกระแทกแย่ลง เป็นต้น

อีกข้อจำกัดหนึ่งของ EVA คือ อายุการใช้ เมื่อมีการใช้งานไปนานๆ midsole ที่ทำจาก EVA จะสึกหรอ และไม่สามารถคงสถานะการคืนรูปได้ กล่าวคือ ทั้งการรองรับแรงกระแทก และการตอบสนอง จะค่อยๆ ลดลง เมื่อใช้งานไปนานๆ

ด้วยข้อจำกัดนี้ จึงมีการคิดค้นนวัตกรรมใหม่ขึ้นมา เพื่อทดแทน EVA นั่นคือ TPU (thermoplastic polyurethanes)

etpu

TPU มีความแข็งแรง ทนทาน และมีความยืดหยุ่นสูง แรกๆ ถูกนำไปใช้ในการผลิตแผ่นรับแรงกระแทกในหมวกนิรภัยสำหรับปั่นจักรยาน ที่พักแขน ฯลฯ

expanded TPU

ต่อมา ทาง BASF ได้นำวัสดุนี้ ไปพัฒนาต่อยอด จนเป็น eTPU (expanded thermoplastic polyurethanes) ในชื่อการค้าว่า Infinergy ซึ่งมีความสามารถในการตอบสนองที่ดี และรองรับแรกกระแทกได้สูง อีกทั้งยังสามารถคืนรูปได้ ไม่มีปัญหาเสื่อมสภาพ เมื่อใช้งานไปนานๆ

ด้วยเทคโนโลยี eTPU ทำให้รองเท้ากีฬาสมัยใหม่ มีอัตราการตอบสนองที่ดีขึ้น ดูดซับแรงกระแทกได้มากขึ้น อีกทั้งยังมีการคืนพลังงาน (energy return) ทุกครั้งที่เท้าสัมผัสกับพื้น การเด้งกลับของพลังงาน ที่ปกติจะสูญเสียไปเปล่าๆ จะช่วยให้เราประหยัดแรงในก้าวต่อๆ ไปได้มาก ดังจะเห็นได้จากวีดีโอนี้

ทาง BASFได้เซ็นสัญญาเป็น partner กับทาง Adidas ผลิต midsole ให้กับสินค้าใน line ผลิต Boost ด้วย Infinergy technology ทั้งหมด

นอกจาก Adidas แล้ว ยังมีผู้ผลิตรองเท้ารายอื่นๆ ที่ใช้เทคโนโลยีเดียวกัน หรือใกล้เคียงกัน ในสายการผลิต midsole ของตนเอง เพียงแต่ใช้ชื่อทางการค้าต่างกัน เช่น Saucony Liberty ISO, Puma NRGY, Onemix Rebound58, etc.

เครดิต: Infinergy: BASF develops the first expanded TPU